سه شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۷

برای سالروز تولد «مهر»ی‌های سینمای ایران

برای سالروز تولد «مهر»ی‌های سینمای ایران

سیف الله داد، ابراهیم حاتمی کیا، هما روستا، ژیلا مهرجویی، مرتضی شایسته، ابراهیم گلستان، عبدالله اسکندری و ساموئل خاچیکیان از هنرمندان متولد مهر ماه هستند.

در مهرماه هنرمندانی از شاخه های مختلف و تخصص های گوناگون متولد شده اند که به همین بهانه مروری کوتاه داریم به کارنامه کاری آنان.

هنرمندانی چون سیف الله داد (فیلمساز)، ابراهیم حاتمی کیا (فیلمساز)، هما روستا (بازیگر)، ژیلا مهرجویی (طراح صحنه و لباس)، مرتضی شایسته (تهیه کننده)، ابراهیم گلستان (نویسنده، فیلمساز و تهیه کننده)، عبدالله اسکندری (چهره پرداز)، ساموئل خاچیکیان (فیلمساز) متولد اولین ماه از فصل پاییز هستند.

سیف الله داد / فیلمساز

سیف الله داد، فیلمنامه نویس و کارگردان سینمایی ایران دوم مهرماه سال ۳۴ در خرمشهر به دنیا آمد و ۶ مرداد ماه سال ۸۸ در سن ۵۴ سالگی بر اثر حمله قبلی از دنیا رفت.

او فارغ التحصیل رشته جامعه شناسی از دانشگاه شیراز (۱۳۵۸)، عضو شورای بررسی فیلم نامه و گروه فیلم شبکه یک سیما (۱۳۶۲) و بخش فرهنگی بنیاد سینمای فارابی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از موسسان سازمان سینمایی سینافیلم، رییس هیئت مدیره خانه سینما در سال های ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۶ بخشی از سابقه ی کاری او بود.

سیف الله داد به عنوان معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فعال بود که از آن به عنوان یکی از طلایی ترین دوران ها برای مدیریت سینمای ایران نام می برند؛ او فیلم ماندگار «بازمانده» را در کارنامه ی هنری اش دارد.

این هنرمند فعالیت در سینما را با کارگردانی فیلم «زیر باران» ۱۳۶۴ آغاز کرد. تعدادی از فیلم ها، نمایش ها و مجموعه های تلویزیونی که او آنها را کارگردانی کرده و یا در آنها همکاری داشته به این شرح است: «زیرباران» کارگردان و فیلم نامه نویس، «گره» فیلم نامه نویس، «بازمانده» کارگردان، فیلم نامه نویس و تدوینگر و «فرزندم بزرگ شده» فیلم بردار، «گره» یوسف سیدمهدوی فیلم نامه نویس، «کانی  مانگا» ۱۳۶۵، و تدوین گر فیلم های «بچه های طلاق» تهمینه میلانی، «ابلیس» احمدرضا درویش، «در مسلخ عشق» کمال تبریزی، «عملیات کرکوک» جمال شورجه، «هور در آتش» عزیزالله حمیدنژاد بوده است و به عنوان مجری طرح با «از کرخه تا راین» ابراهیم حاتمی کیا نیز همکاری داشته است.

سیف الله داد تدوین فیلم «فرزند صبح» بهروز افخمی را هم انجام داد و قصد داشت اپیزودی درباره ی شهر تهران مقابل دوربین ببرد که مرگ او این فرصت را به او نداد.

ابراهیم حاتمی کیا/ نویسنده و فیلمساز

از دیگر متولدین ماه مهر که او هم در دومین روز از این ماه متولد شده، ابراهیم حاتمی کیا فیلمنامه نویس و کارگردان ایرانی است. او در سال ۱۳۴۰ در تهران به دنیا آمد و فعالیت خود در سینما را با کارگردانی فیلم «هویت» در سال ۶۵ آغاز کرد.

حاتمی کیا در رشته ی فیلم نامه نویسی در دانشگاه هنر تحصیل کرده است و به عنوان فیلم بردار گروه روایت فتح و ساخت فیلمهای کوتاه و مستند شروع به فعالیت در سینما کرد و به این ترتیب او تاکنون چندین فیلم کوتاه را با عنوان کارگردان ، نویسنده و فیلمبردار ساخته است.

همچنین «سفر به چزابه» و «خاک سرخ» را نیز به صورت مجموعه تلویزیونی تولید کرد. او در سالهای فعالیت خود جوایز مختلفی برای ساخت آثارش گرفته است و یکی از تاثیرگذارترین فیلم سازان دفاع مقدس بوده است.

دیده بان، مهاجر، وصل نیکان، از کرخه تا راین، خاکستر سبز، بوی پیراهن یوسف، برج مینو، آژانس شیشه ای، روبان قرمز، ارتفاع پست، به رنگ ارغوان، به نام پدر، دعوت، گزارش یک جشن، چ، بادیگارد، به وقت شام از جمله آثار اوست که توانسته اند جوایزی را از جشنواره های داخلی برای عوامل این آثار و خودش به عنوان نویسنده و کارگردان به ارمغان بیاورند.

هما روستا/ بازیگر سینما، تلویزیون، تئاتر

هما روستا، ۴ مهرماه ۱۳۲۳ متولد شد و در همین ماه در سال ۹۴ درگذشت. او که بازیگری و کارگردانی تئاترهای مختلفی را در کارنامه اش داشت، همسر مرحوم حمید سمندریان، کارگردان نامدار تئاتر ایران بود.(سمندریان نیز سال ۱۳۹۱ از دنیا رفت.)

روستا در کارنامه هنری خود ایفای نقش در نمایش هایی همچون «باغ آلبالو»و «ازدواج آقای می سی سی پی» و همچنین بازی در فیلم هایی نظیر «پرنده کوچک خوشبختی» و «از کرخه تا راین» را ثبت کرده بود.

در دانشنامه سینمای ایران درباره این هنرمند آمده است که او فعالیت در سینما را با بازی در فیلم «دیوار شیشه ای» (ساموئل خاچیکیان، ۱۳۵۰) آغاز کرده است.

عمده نمایش های او به این ترتیب است: باغ وحش شیشه ای (کارگردان)، گنجینه طلا، بازرس، سرباز لاف زن، بازی استربندبرگ، مرغ دریایی، مرده های بی کفن و دفن، ازدواج آقای می سی سی پی، دایی وانیا، ببرگراز دندان و شعبده باز.

همچنین از بین فیلم ها، نمایش ها و مجموعه های تلویزیونی که او در آنها نقش آفرینی کرده است، می توان از دیوار شیشه ای (ساموئل خاچیکیان ۱۳۵۰). گزارش یک قتل (محمدعلی نجفی ۱۳۶۵)، پرنده کوچک خوشبختی (پوران درخشنده ۱۳۶۶)، تمام وسوسه های زمین (حمید سمندریان ۱۳۶۸)، تیغ آفتاب (مجید جوانمرد ۱۳۶۹)، ملک خاتون (حسن محمدزاده ۱۳۶۹)، مسافران (بهرام بیضایی ۱۳۷۰)، دو همسفر (اصغر هاشمی ۱۳۷۰)، از کرخه تا راین(ابراهیم حاتمی کیا ۱۳۷۱)، کودکانی از آب و گل (عطالله حیاتی ۱۳۷۲)، لژیون (ضیاالدین دری۱۳۷۳) و زن امروز (مجید قاری زاده ۱۳۷۵) نام برد.

از آخرین فعالیت های هما روستا می توان از بازی در تئاتر «باغ آلبالو» حسن معجونی نام برد و همچنین کارگردانی نمایشنامه خوانی «آنا کارنینا» برای حمایت از هنرمندان بیمار و کمک به مردم زلزله زده آذربایجان از جمله فعالیت هایش بود.

ژیلا مهرجویی/ طراح صحنه و لباس

او متولد ۱۱ مهرماه سال ۱۳۲۴ بود و در سن ۶۸ سالگی در سال ۹۲ از دنیا رفت و پیکرش ۹ آذر ماه در طالقان به خاک سپرده شد.

ژیلا مهرجویی (خواهر داریوش مهرجویی) فارغ التحصیل رشته کارگردانی در مدرسه عالی تلویزیون و سینما در سال ۱۳۵۱ بود. فوق لیسانس رشته جامعه شناسی سینما را از دانشگاه اوت اتور پاریس گرفته بود و فعالیتش را در سینما به عنوان منشی صحنه با فیلم «چشمه» آربی آوانسیان آغاز کرد.

ژیلا مهرجویی بعدها به عنوان طراح صحنه و لباس و در برخی موارد منشی صحنه در فیلم هایی چون «دایره مینا»  ،«اجاره نشین ها» ،  «فیل در تاریکی »، «هامون »، «بانو»، «سارا»، «لیلا»، «باد ما را خواهد برد»، «بوی کافور عطر یاس »، «مارال »، «چتری برای دو نفر»، «خانه ای روی آب »، «این زن حرف نمی زند»،  «تارا و تب توت فرنگی »، «روایت سوم ننه گیلانه» ، «صبحانه برای دو نفر» با کارگردان های مطرحی چون داریوش مهرجویی، بهمن فرمان آرا، عباس کیارستمی، رخشان بنی اعتماد و… همکاری کرد.

این هنرمند برای «بوی کافور عطر یاس» از هجدهمین جشنواره ی فیلم فجر و «خانه روی آب» از بیستمین دوری جشنواره، سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس را گرفته بود.

مرتضی شایسته/ تهیه کننده

مرتضی شایسته متولد ۲۱ مهرماه سال ۱۳۳۸ در تهران از تهیه کنندگان با سابقه سینمای ایران است. او تاکنون تهیه کنندگی بیش از ۳۰ فیلم را برعهده داشته و از موسسه شرکت پخش هدایت فیلم است.

شایسته در این سالها با کارگردانان مطرحی کار کرده است؛ از جمله آثاری که او تهیه آنها را انجام داده است می توان از بی وزنی (۱۳۹۷) ، من دیوانه نیستم (۱۳۹۵) ، آتیش بازی (۱۳۹۲) ، روایت ناپدید شدن مریم (۱۳۹۲) ، من همسرش هستم (۱۳۹۰) ، شش و بش (۱۳۸۹) ، قصه پریا (۱۳۸۹) ، امشب شب مهتابه (۱۳۸۷) ،حرکت اول (۱۳۸۷)، صد سال به این سالها (۱۳۸۶) ، سرگیجه (۱۳۸۵)، محاکمه (۱۳۸۵) ، مکس (۱۳۸۳) ، بوتیک (۱۳۸۲) ، سربازهای جمعه (۱۳۸۲) ، هم نفس (۱۳۸۲)، چشمان سیاه (۱۳۸۱) ، ساقی (۱۳۸۰) ، آبی (۱۳۷۹) ، آقای رئیس جمهور (۱۳۷۹) ، پارتی (۱۳۷۹)، سام و نرگس (۱۳۷۹) ، بوی کافور، عطر یاس (۱۳۷۸) ، سهراب (۱۳۷۸)، سیاوش (۱۳۷۷) ، طوطیا (۱۳۷۷) ، جهان پهلوان تختی (۱۳۷۶) ، نابخشوده (۱۳۷۵) ، تجارت (۱۳۷۳) ، روز واقعه (۱۳۷۳) ، می خواهم زنده بمانم (۱۳۷۳) ، افعی (۱۳۷۱) ، طعمه (۱۳۷۱) ، مریم و می تیل (۱۳۷۱) ، ردپای گرگ (۱۳۷۰) نام برد.

او برای تهیه فیلم «بوتیک»، «هم نفس»، «بوی کافور، عطر یاس» جوایز متعددی را از جشنواره های داخلی و خارجی به دست آورده است.

ابراهیم گلستان / نویسنده فیلمساز و تهیه کننده

ابراهیم گلستان (تقوی شیرازی)، داستان نویس، سینماگر، مترجم، روزنامه نگار و عکاس ایرانی است که به گفته خودش در شناسنامه اش نه ماه و نه سال دقیق تولدش مشخص نیست، اما در بیش تر منابع ۲۲ و ۲۶ مهر ۱۳۰۱ به عنوان تاریخ تولد او ثبت شده و دخترش لیلی گلستان می گوید: تا جایی که می دانم، روز تولد پدرم ۲۱ مهرماه بوده است.

ابراهیم گلستان در آغاز جوانی برای تحصیل از زادگاهش شیراز، به تهران آمد و با دخترعمویش فخری گلستان ازدواج کرد و لیلی گلستان یکی از مترجمان بنام و مدیر گالری گلستان و کاوه گلستان (عکاس ایرانی که هنگام انجام کارش در عراق بر اثر انفجار مین کشته شد) دو فرزند آنها هستند.

او پس از مدتی کارمند شرکت نفت شد و به همراه خانواده اش به آبادان رفت. گلستان پس از چند سال به تهران بازگشت و به گفته دخترش، خانه اش در تهران به مرکز فرهنگی هنری تهران و پاتوق نویسنده ها، شاعران و هنرمندان مشهور آن زمان ازجمله جلال آل احمد، مهدی اخوان ثالث، صادق چوبک و… تبدیل شد. این هنرمند که پایه گذار استودیو سینمایی گلستان بود، ساخت فیلم هایی همچون «موج و مرجان و خارا»، «از قطره تا دریا»، «یک آتش»، «خواستگاری»، «تپه های مارلیک»، «خشت و آینه» و «اسرار گنج دره ی جنی» را در کارنامه دارد و یکی از پایه گذاران جریان موج نو در سینمای ایران محسوب می شود. همچنین تهیه کننده فیلم «خانه سیاه  است» است که فروغ فرخزاد آن را کارگردانی کرده است.

گلستان که فعالیت های ادبی نیز درکارنامه اش دیده می شود حضور در این شاخه هنری را با ترجمه داستان هایی از ارنست همینگوی و ویلیام فاکنر آغاز کرد. «آذر، ماه آخر پاییز»، «شکار سایه»، «جوی و دیوار و تشنه»، «اسرار گنج دره ی جنی»، «مد و مه» و «خروس» از آثار داستانی این نویسنده  هستند. او از نخستین نویسندگان معاصر ایران است که به زبان داستان توجه خاصی نشان داد و نثری آهنگین را در قالب های داستانی مدرن به کار گرفت.

عبدالله اسکندری / چهره پرداز

عبدالله اسکندری از چهره پردازان با سابقه سینمای ایران که در ۲۶مهرماه سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد. او برادر مجید و محبوبه اسکندری است که آن دو نیز از چهره پردازان سینما هستند.

این هنرمند که در کارنامه کاری او تهیه کنندگی ۲ فیلم، طراحی چهره نزدیک به ۱۵۰ اثر و چهره پردازی بیش از ۵۰ فیلم دیده می شود، فعالیت هنری خود را زیر نظر بیژن محتشم در تلویزیون آغاز کردند و همچنین فعالیت در سینما را با چهره پردازی فیلم «اسرار گنج دره جنی» به کارگردانی ابراهیم گلستان در سال ۵۳ آغاز کرد.

از جمله فیلم ها و مجموعه تلویزیونی که او چهره پردازی آنها را بر عهده داشته می توان از دلیران تنگستان، وقتی دژخیم می گردی، دایی جان ناپلئون، هزار دستان، افسانه سلطان و شبان، امیر کبیر، هفت شهر عشق، آپارتمان، آوای فاخته، پهلوانان نمی میرند، امام علی (ع) ، کیف انگلیسی، خاک خوب و صلاح الدین ایوبی که در خارج از کشور ساخته شد نام برد.

او در حوزه سینما جوایز متعددی را از جشنواره ها به دست آورده است. اسکندری جایزه بهترین چهره پردازی برای فیلم های لانتوری، یه حبه قند، مسافر ری، بانو، ساحره، روز واقعه، ناصرالدین شاه آکتور سینما را در طول این سالها کسب کرده است.

او تاکنون با هنرمندانی چون داریوش مهرجویی، داوود میرباقری، رخشان بنی اعتماد، احمدرضا درویش، رسول ملاقلی پور، ، مسعود کیمیایی، آرش معیریان، رضا میرکریمی، سعید سهیلی، داریوش فرهنگ، مسعود رسام، بیژن بیرنگ، فریدون جیرانی، بهروز افخمی، سیف الله داد، همایون اسعدی و …. همکاری داشته است.

استاد دلهره و وحشت سینمای ایران

ساموئول خاچیکیان کارگردان، فیلم نامه نویس، تدوینگر و سازنده آنونس، ۲۹ مهرماه سال ۱۳۰۳ در تبریز متولد شد.

این هنرمند فعالیت در تئاتر را با نمایش سویل در تماشاخانه خورشید تبریز و فعالیت در سینما را نوشتن فیلم نامه و کارگردانی فیلم «بازگشت» در سال ۱۳۳۲ آغاز کرد، از او به عنوان یکی از بنیان گذاران تئاتر ارامنه در تهران یاد می شود.

او که پدر ادوین خاچیکیان _دستیار و تدوین گر_ سینما و برادر سوریک خاچیکیان _صداگذار_ است، در سال ۱۳۸۰ در تهران در گذشت.

این هنرمند ارمنی در کارنامه کاری خود کارگردانی بیش از ۳۰ اثر، نویسندگی ۱۷ فیلم، تهیه کنندگی ۹ اثر، تدوین ۲۴ فیلم، طراح صحنه و لباس، جلوه های ویژه و ساخت آنونس هم دیده می شود.

مشخصات فیلم هایی که ساموئل خاچیکیان در طول ۴۰ سال فعالیت آنها را کارگردانی کرده به این شرح است: بازگشت (۱۳۳۲/سیاه و سفید)، دختری از شیراز (۱۳۳۳/سیاه و سفید)، چهارراه حوادث (۱۳۳۳/سیاه و سفید)، خون و شرف (۱۳۳۴/سیاه و سفید)، قاصد بهشت (۱۳۳۷/سیاه و سفید)، توفان در شهر ما (۱۳۳۷/سیاه و سفید)، تپه ی عشق (۱۳۳۸/سیاه و سفید)، فریاد نیمه شب (۱۳۴۰/سیاه و سفید)، یک قدم تا مرگ (۱۳۴۰/سیاه و سفید)، دلهره (۱۳۴۱/سیاه و سفید)، ضربت (۱۳۴۳/سیاه و سفید)، سرسام (۱۳۴۴/سیاه و سفید)، عصیان (۱۳۴۵/سیاه و سفید)، بی عشق هرگز (۱۳۴۵/سیاه و سفید)، خداحافظ تهران (۱۳۴۵/سیاه و سفید)، من هم گریه کردم (۱۳۴۷/سیاه و سفید)، ببر مازندران (۱۳۴۷/سیاه و سفید)، هنگامه (۱۳۴۷/سیاه و سفید)، جهنم سفید (۱۳۴۷)/سیاه و سفید)، نعره ی توفان (۱۳۴۸/سیاه و سفید)، قصه ی شب یلدا (۱۳۴۹/سیاه و سفید نیمه رنگی)، دیوار شیشه یی (۱۳۵۰/سیاه و سفید)، بوسه بر لب های خونین (۱۳۵۲/سیاه و سفید)، مرگ در باران (۱۳۵۳/سیاه و سفید)، اضطراب (۱۳۵۵/سیاه و سفید)، کوسه ی جنوب (۱۳۵۷/رنگی ایستمن کالر)، عقاب ها (۱۳۵۸/رنگی)، یوزپلنگ (۱۳۶۵/رنگی)، چاووش (۱۳۶۹/رنگی)، مردی در آینه (۱۳۷۱/رنگی)، بلوف (۱۳۷۵/رنگی).

منبع: isna.ir

بازدید کلی ۷ , بازدید امروز ۱

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.